Almanca Sıra Sayıları ve Tarih Söyleme

Sıra Sayısı Nasıl Oluşturulur?

Almancada sıra sayıları (birinci, ikinci...) iki farklı ek alır:

1-19 arası: sayı + -te vier → vier-te (dördüncü) sieben → sieb-te (yedinci — "sieben" değil "sieb")

20 ve üzeri: sayı + -ste zwanzig → zwanzig-ste (yirminci) dreißig → dreißig-ste (otuzuncu)

Düzensiz Sıra Sayıları

Sayı	Sıra Sayısı
eins	erste (birinci)
drei	dritte (üçüncü)
sieben	siebte (yedinci — -en düşer)
acht	achte (sekizinci — sadece -e eklenir)

Tarihte Kullanım: der/dem + Sıra Sayısı + -n

Tarih söylerken sıra sayısı -n eki de alır ve önüne artikel/edat gelir:

Heute ist der erste Mai. (Bugün 1 Mayıs — Nominativ.) Mein Geburtstag ist am dritten Oktober. (Doğum günüm 3 Ekim'de — am + Dativ.) Bis zum zwanzigsten Januar. (20 Ocak'a kadar.)

Tam Tarih Sorma ve Söyleme

Der Wievielte ist heute? (Bugün ayın kaçı?) Welches Datum haben wir heute? (Bugün tarih ne?) Heute ist der 15. (fünfzehnte) März 2026. (Bugün 15 Mart 2026.)

Yazılı tarihte sayının yanına nokta konur: der 15. März — bu nokta "sıra sayısı" olduğunu gösterir.

Doğum Tarihi Sorma

Wann bist du geboren? (Ne zaman doğdun?) Ich bin am 3. Oktober 1998 geboren. (3 Ekim 1998'de doğdum.)

Kısa Diyalog

A: Der Wievielte ist heute? (Bugün ayın kaçı?)

B: Heute ist der zwölfte September. (Bugün 12 Eylül.)

A: Oh, dann ist morgen der dreizehnte! Wann hast du Geburtstag? (Ah, o zaman yarın 13'ü! Doğum günün ne zaman?)

B: Mein Geburtstag ist am zwanzigsten September. (Doğum günüm 20 Eylül'de.)

Örnek Cümleler

Das Konzert ist am ersten Juni. (Konser 1 Haziran'da.)
Wir treffen uns am fünften Tag. (5. gün buluşuyoruz.)
Sie hat am achten März Geburtstag. (Doğum günü 8 Mart'ta.)
Der Vertrag beginnt am ersten Januar. (Sözleşme 1 Ocak'ta başlıyor.)

Sık Yapılan Hatalar

❌ vierte yerine viertte gibi çift -t- yazmak → ✅ Tek -t-: vierte.
❌ Tarihte -n ekini unutmak (am dritte Oktober) → ✅ am/im gibi edatlardan sonra -n eklenir: am dritten Oktober.
❌ einste demek → ✅ 1 için düzensiz biçim kullanılır: erste.
❌ siebente demek → ✅ Doğrusu "siebte" — "sieben"in -en'i düşer.

Türkçe Bakış Açısı

Türkçede sıra sayıları "-ıncı/-inci" tek bir ekle her sayıya aynı şekilde eklenir (birinci, ikinci, üçüncü — hepsi aynı mantıkta). Almancada ise hem -te/-ste ayrımı hem de düzensiz istisnalar (erste, dritte) var — bu yüzden Türkçedeki gibi "tek kural her yere uyar" beklentisi burada işe yaramaz.

Sıkça Sorulan Sorular

Mini Alıştırma

Mini Alıştırma — Boşluk Doldur

1.vier → ___
2.eins → ___
3.sieben → ___
4.zwanzig → ___

Mini Alıştırma — Hata Bul

1.Mein Geburtstag ist am dritte Mai.
2.Heute ist der einste Januar.