Almanca "seit" ile "vor" Karışıklığı
Sık Yapılan Hata
❌ Ich lerne Deutsch vor drei Jahren. (Bu, "üç yıl önce Almanca öğrendim" anlamına gelir ve mantıksız — muhtemelen "üç yıldır öğreniyorum" denmek isteniyor.)
✅ Ich lerne Deutsch seit drei Jahren. (Üç yıldır Almanca öğreniyorum — hâlâ devam ediyor.)
Kural: seit mi, vor mi?
- seit → bir noktadan başlayıp hâlâ devam eden bir süre: seit 2020 (2020'den beri, hâlâ sürüyor), seit drei Jahren (üç yıldır)
- vor → geçmişte, belirli bir noktada (artık bitmiş) bir olay: vor drei Jahren (üç yıl önce), vor 2020 (2020'den önce)
Fiil Zamanına Dikkat
seit ile genelde Präsens kullanılır (Türkçenin aksine, bkz. Zeitengebrauch): Ich wohne seit 2019 in Berlin. (2019'dan beri Berlin'de yaşıyorum — hâlâ yaşıyor.)
vor ile genelde Perfekt/Präteritum kullanılır (olay bitmiş): Ich bin vor drei Jahren nach Berlin gezogen. (Üç yıl önce Berlin'e taşındım — taşınma olayı bitti.)
Karşılaştırma Tablosu
| seit | vor | |
|---|---|---|
| Anlam | -den beri, hâlâ devam ediyor | önce, geçmişte bitmiş |
| Fiil zamanı | genelde Präsens | genelde Perfekt/Präteritum |
| Örnek | seit 2020 (2020'den beri) | vor 2 Jahren (2 yıl önce) |
Kısa Diyalog
A: Seit wann lernst du Deutsch? (Ne zamandır Almanca öğreniyorsun?)
B: Ich lerne seit zwei Jahren Deutsch. Und ich habe vor einem Jahr mit einem Sprachkurs angefangen. (İki yıldır Almanca öğreniyorum. Ve bir yıl önce bir dil kursuna başladım.)
Örnek Cümleler
- Sie arbeitet seit fünf Jahren bei dieser Firma. (Beş yıldır bu şirkette çalışıyor.)
- Er hat die Firma vor fünf Jahren verlassen. (Şirketten beş yıl önce ayrıldı.)
- Wir kennen uns seit der Schulzeit. (Okul zamanından beri tanışıyoruz.)
- Das ist vor Langem passiert. (Bu uzun zaman önce oldu.)
Sık Yapılan Hatalar
- ❌ Ich lerne Deutsch vor drei Jahren. → ✅ Ich lerne Deutsch seit drei Jahren. (hâlâ devam ediyor.)
- ❌ Ich wohne hier vor 2019. → ✅ Ich wohne hier seit 2019. (hâlâ yaşıyor.)
- ❌ seit ile Perfekt kullanmak (Ich habe seit drei Jahren hier gearbeitet — hâlâ çalışıyorsa) → ✅ Hâlâ devam ediyorsa Präsens: Ich arbeite seit drei Jahren hier.
Türkçe Bakış Açısı
Türkçede "üç yıldır" (hâlâ devam eden) ile "üç yıl önce" (bitmiş) arasındaki fark bize doğal gelir — bu ayrımı zaten yapıyoruz. Zorluk, Almancada "seit" ile Präsens kullanma alışkanlığını edinmekte, çünkü İngilizce etkisiyle (since + Perfect tense) Perfekt kullanma eğilimi oluşabiliyor.
Sıkça Sorulan Sorular
Kullanılabilir ama sadece olay artık bitmişse: Ich habe seit meiner Kindheit nicht mehr geweint (çocukluğumdan beri ağlamadım — bu an itibariyle durum hâlâ geçerli olsa da, "ağlamamak" bir eylem tamamlanması olarak Perfekt alabilir). Günlük kullanımda en güvenlisi: hâlâ devam eden durumlarda Präsens.
Mini Alıştırma
Mini Alıştırma — Boşluk Doldur
- 1.Ich wohne ___ drei Jahren in Izmir. (hâlâ yaşıyor)
- 2.Er ist ___ zwei Tagen angekommen. (geçmişte, bitmiş)
- 3.Wir sind ___ der Schulzeit Freunde. (hâlâ devam ediyor)
İlgili Konular
Bu konuyu öğrendin, sırada ne var?
Seviyeni ücretsiz test et ya da bu konuda takıldığın bir yer varsa doğrudan bize yaz — Cüneyt Hoca kendisi cevap veriyor.